169 - « چنگ و عود » دانى كه چنگ و عود ، چه تقرير مىكنند ؟ * پنهان خوريد باده ، كه تعزير مىكنند گويند : رمزِ عشق مگوئيد و مشنويد * مشكل حكايتيست ، كه تقرير مىكنند ناموسِ عشق و رونق عشّاق مىبرند * منع جوان و سرزنش پير مىكنند ما از برونِ در ، شده مغرور صد فريب * تا خود ، درون پرده ، چه تدبير مىكنند ؟ تشويش وقتِ پيرِ مغان مىدهند باز * اين سالكان نگر ، كه چه با پير مىكنند صد مُلك دَل ، به نيم‌نظر مىتوان خريد * خوبان درين معامله ، تقصير مىكنند قومى به جدّ و جهد نهادند وصلِ دوست * قومى دگر ، حواله به تقدير مىكنند فىالجمله اعتماد مكن ، بر ثباتِ دهر * كاين كارخانه‌ايست كه تغيير مىكنند مى ده كه شيخ و حافظ و مفتى و محتسب * چون نيك بنگرى ، همه تزوير مىكنند * توضيحات : تقرير ( بيان ) چنگ و عود ( رباب و آلات موسيقى ) تعزير ( ادب كردن - اجراى قانون شرع ) ناموس عشق ( آبروى عشق ) فىالجمله ( بارى ) تقصير ( كوتاهى - گناه ) ثبات ( پايدارى ) دهر ( روزگار ) مفتى ( فتوادهنده ) محتسب ( داروغه ) تزوير ( ريا ) معنى بيت ( 3 ) ( اى زهدفروشان رياكار آبروى عاشقان را به باد ندهيد و به خرده‌گيرى از جوان و پير نپردازيد ) معنى بيت ( 4 ) ( ما از خارج در به صد گونه مكر نفس فريفته شده‌ايم و خود نمىدانيم كه كارفرمايان قضا و قدر در اندرون اين سراپرده چگونه درباره اين كارها فكر مىكنند و چها مىكنند ) . * ترجمه : * نتيجهء تفأل : 1 - راز دل خود را با هركسى در ميان مگذار و قدرى خوددار و متفكر باش كه حسودان به زندگى شما حسادت مىورزند . 2 - شخصى بلندقد ، جوگندمى ، سياه‌چرده و باريك‌ميان قصد فريب دارد ، فورى از او دور شويد و از افراد سيگارى و افيونى جدا برحذر باشيد كه آنها قصد فريب دارند . 3 - خريدوفروش زيان‌آور است ، طلاق حتمى است ولى ازدواج مقدماتش فراهم نمىباشد ، بيمار بهبود نمىيابد و از مسافر خبرى دريافت مىكنيد و 5 فرزند در طالع مىباشد كه يكى از آنها به مقام بزرگى خواهد رسيد . 4 - اين نيت عملى مىگردد به شرط آنكه خود را به دست تقدير بسپارى و با يكى از بزرگان مشورت كنى ، دقت و علاقه همراه شما باشد و پاى در راه تلاش و كوشش بگذاريد و از تزوير و رياى دوستان به ظاهر دوست دور باش . 5 - ويژگيهاى جناب‌عالى عبارتند از : اسرارآميز ، بلا و ناقلا ، رفيق‌باز ، نرم و ظريف ، افسونگر ، آب زير كاه ، بدسخن ، زيباپسند ، داراى حس ششم قوى ، اهل معامله ، جاه‌طلب ، مجلس‌آرا با عمر طولانى . 6 - خواجه در بيت اول شما را پند مىدهد : ( آيا مىدانى كه چنگ و عود چه بيان مىكنند : شراب در نهان بنوش ، زيرا نهىكنندگان از منكر ، باده‌گساران را به ضرب تازيانه ادب مىكند ) تو حديث مفصل بخوان بر اين نيت . 7 - معامله‌اى كرده يا خواهيد كرد و بعدا فسخ مىشود ، نگران نباشيد چون سود بيشترى به دست خانواده شما مىآيد . 8 - خواجه در بيت‌هاى 2 - 5 به ترتيب فرمايد : ( مىگويند كه از سرّ عشق و رمز محبت نه صحبت كنيد و نه بشنويد و نه گوش دهيد ، اين كار بسيار مشكل است زيرا روح و روان و جسم ما با عشق رشد و نمو كرده است ) ( اين سالكان مجددا پير مغان را ناراحت كرده‌اند ، ببين اين رندها بر سر اين پير چه بلاها مىآورند ، نمك را مىخورند و نمكدان را هم مىشكنند ) خود تفسير كنيد . با اين همه آينده در دستان تواناى شماست . مبارك باد .